Σάββατο, Απριλίου 12, 2008

Βασίλης "Βάσια" Χατζηπαναγής-το ελάφι της Τασκένδης


Μέσα δεκαετίας 70 . Πιτσιρίκος τότε , με έπαιρνε ο πατέρας μου στο γήπεδο τις Κυριακές με φίλους, τότε που ήταν άλλες εποχές στο ποδόσφαιρο και το γήπεδο ήταν κάτι σαν εκδρομή. Πασατέμπο φιστίκια πορτοκαλάδα περίεργης μάρκας σε μικρά πλαστικά μπουκαλάκια ,σφραγισμένα με αλουμινοταινία, και φελιζολ να μην κρυώσουμε πάνω στα τσιμέντα. Μάλιστα ήταν πολύ χαρακτηριστικό θέαμα, περίπου 10 λεπτά πριν το τέλος τότε που το πλήθος σηκώνεται να ξεμουδιάσει αλλά και από την αγωνία, όλα τα φελιζόλ να πετάγονται στον αέρα και να προσγειώνονται πιό κάτω, πιό πάνω στα κεφάλια άλλων αγνώστων, που δεν έδιναν φυσικά καμία, μα καμία σημασία. Μικρός λοιπόν και επειδή το ορθιο μπροστά μου πλήθος με εμπόδιζε να παρακολουθήσω τα τελευταία λεπτά των παιχνιδιών ,μου έμενε μόνον να κοιτάω που προσγειώνονταν τα τετράγωνα φελιζόλ. Μέσα των 70ς λοιπόν και ο Ολυμπιακός κυρίαρχος στην πενταετία του. Ηταν η πενταετία του Γουλανδρή. Δεν θυμάμαι για τον Παναθηναικό που προσπαθούσε να φτιάξει μιά ομάδα αντάξια εκείνης του έπους του Wembley, αλλά και η δική μου η κιτρινόμαυρη, δεν πήγαινε πίσω παρ'όλο που είχα μιά καλή μαγιά ποδοσφαιριστών. Ετσι ήταν το κλίμα τότε στις ομάδες. Ταλέντο που ξεχέιλιζε αλλά ερασιτεχνισμός σε όλα τα επίπεδα. καμία σχέση με το σήμερα. Εκείνη τη χρονιά του 1976 νομίζω (συγχωρήστε μου το λάθος αν η ημερομηνία δεν είναι σωστή), στον τελικό κυπέλλου είχε φτάσει σχετικά εύκολα ο Ολυμπιακός, ο οποίος αν έπαιρνε το παιχνίδι θα κατακτούσε και το νταμπλ. Κατ'εξάιρεση αντίπαλος δεν ήταν κανένας από τους άλλους δύο μεγάλους, αλλά μία ομάδα της Θεσσαλονίκης, και μάλιστα όχι ο θεωρητικά ισχυρότερος ΠΑΟΚ, ο οποίος μάλιστα διέθετε ισχυρότατο σύνολο, την εποχή ,αλλά ο ΗΡΑΚΛΗΣ, με μιά φουρνιά παικτών πολύ σπουδαίων, όπως τον τερματοφύλακα Φανάρα, τον κεντροεπθετικό Κουσουλάκη, τον ανασταλτικό μέσο Τάκη Νικολούδη, τον οποίον μάλιστα μετάτον τελικό αυτόν τον πήρε η ΑΕΚ θέτοντας τα θεμέλια σιγά σιγά της μεγάλης ομάδας της τριετίας 1977-1981. Υπήρχαν κι άλλοι που μου διαφεύγουν αυτή τη στιγμή. Υπήρχε όμως και ένας νιόφερτος, πρόσφατη μεταγραφή, πιτσιρικάς από την Τασκένδη, που δεν τον ήξερε κανένας. Είχε δείξει πολύ καλά δείγματα στα πρώτα του παιχνίδια με τον Ηρακλή. Είχε μάλιστα παίξει και στην Εθνική νέων της τότε Σοβ. Ενωσης. Το παιχνίδι θα γινόταν στο γήπεδο της ομάδας μου στην Ν.Φιλαδέλφεια. Ασπρόμαυρη τηλεόραση και μπροστά στην μικρή 14¨¨ να δω το παιχνίδι εκείνο το βράδυ. Πολύ σύντομα έτριβα τα μάτια μου με αυτό που έβλεπα. Ο Ηρακλής μιά ορχήστρα με μαέστρο αλλά και εκτελεστή τον πιτσιρικά από την Τασκένδη! Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι ο Χ"παναγής στιγμές στιγμές έπαιζε τον Ολυμπιακό μόνος του. Σε κάποιο γκολ μάλιστα θυμάμαι που έβαλε ξεκίνησε λίγο έξω από την περιοχή, κινήθηκε προς τα πλαγια και προς το κορνερ, εισέβαλε παράλληλα προς το τέρμα του Κελεσίδη μεσα στην μικρή περιοχή, και ενώ σαν παραμάζωμα όλη η άμυνα προσπαθούσε με κάποιο τρόπο να τον σταματήσει, αυτός αργά και βασανιστικά έστειλε την μπάλα σχεδόν να κυλάει για να περάσει την γραμμή του τέρματος. Η ομάδα του Ολυμπιακού μόλις και μετά βίας μπόρεσε να πάει το παιχνίδι στην παράταση η οποία έληξε 4-4. Το τρόπαιο το πήρε τελικά ο Ηρακλής στα πέναλτι, και ήταν αυτό μιά προσωπική δικαίωση του μικρού "Βάσια" ο οποίος όπως ήταν γραφτό από την ποδοσφαιρική του μόιρα, δεν κατέγραψε άλλον τίτλο στην καριέρα του σαν ποδοσφαιριστής. Και είναι κρίμα που ποτέ δεν στάθηκε δυνατόν να πάρει μεταγραφή σε άλλη ομάδα μεγαλύτερη εντός ή εκτός Ελλάδος, αφου οι εποχές ήταν πολύ δύσκολες για μεταγραφές παιχταράδων από μιά ομάδα σε άλλη, γιατί αφ'ενός δένονταν με πολύ υψηλές ρήτρες στα συμβόλαιά τους και αφ'ετέρου ο κόσμος, του Ηρακλή -αλλά και γενικότερα- δένονταν με παίχτες σαν τον "Βασια", σαν τον Δομάζο ,τον Μιμη Παπαιωάννου, τον Δαβουρλή, τον Νεστορίδη ,πιό παλιά, και αποτελούσαν χωρίς υπερβολή σημαίες και στίγματα των εποχών τους για την ομάδα τους. Η μεγάλη αδικία όμως εις βάρος του παίχτη, ήταν πως αυτός ο παγκοσμίου κλάσης παίχτης δεν μπόρεσε ποτέ σε επίσημο παιχνίδι να αγωνιστεί με την φανέλα του Εθνικού μας συγκροτήματος. Κανείς δεν μπορεί να φανταστεί τι και που θα μπορούσε να φτάσει η Εθνική μας, τότε που ξεχέιλιζε επίσης από ταλέντα, με τον Βασια στις τάξεις της. Και αυτό γιατί υπήρχε ένας περιοριστικός όρος που του το απαγόρευε, επειδή είχε αγωνιστεί σαν νέος με τα χρώματα της Σοβ.Ενωσης. Πολύ πριν εμφανιστεί στο ποδοσφαιρικό στερέωμα ο πολύς Μαραντόνα, το φτωχόπαιδο από την μακρινή Τασκένδη, "το ελάφι" της όπως τον είπαν, ο Ποδοσφαιρικός Νουρέγιεφ όπως τον προσομοίασαν αργότερα, έκανε πράγματα στο γήπεδο κατ'εξακολούθηση εκθέτοντας τους αντιπάλους αμυντικούς με τον πιό φυσικό τρόπο. Σαν ελάχιστη ανταμοιβή πάντως ψηφίστηκε σαν ο καλύτερος ποδοσφαιριστής Ελληνας των τελευταίων 50 χρόνων, και από την Διεθνή Ομοσπονδία μέσα στους καλύτερους 10 όλων των εποχών!!, γεγονός πρόσφατο που αποτέλεσε και την αφορμή να γράψω αυτό το μικρό αφιέρωμα.

Στα βιντεάκια που βρήκα, η ασπρόμαυρες στιγμές είναι από τον αξέχαστο αυτό τελικό του 76. Ακολουθεί μία σύντομη βιογραφία του από το site www.kontra.gr.





Ο Βασίλης Χατζηπαναγής έχει συνδέσει άρρηκτα το όνομά του εκτός από το... θέαμα, και με τον Ηρακλή. Ο αδιαμφισβήτητα θεαματικότερος ποδοσφαιριστής που έχει αγωνιστεί ποτέ στα ποδοσφαιρικά γήπεδα της Ελλάδας αγωνίστηκε σχεδόν σε όλη την καριέρα του στον "γηραιό" και αγαπήθηκε όσο λίγοι, όχι μόνο από τους φίλους του συλλόγου του.

Το νήμα της ζωής του αρχίζει στην Τασκένδη του σημερινού Ουζμπεκιστάν, όταν γεννήθηκε στις 26 Οκτωβρίου του 1954 από Ελληνες μετανάστες. Το ταλέντο του περίσσιο και έτσι η Παχτακόρ δεν έχασε την ευκαιρία να τον εντάξει στο έμψυχο δυναμικό της σε μικρή ηλικία, ωστόσο για έχει δικαίωμα να αγωνιστεί, έπρεπε να πάρει την σοβιετική υπηκοότητα. Σε ηλικία 17 ετών έκανε το ντεμπούτο του στο πρωτάθλημα και κλήθηκε και στην εθνική ομάδα της Σοβιετικής Ενωσης κάτω των 19 ετών. Δεν χρειάστηκε μεγάλο διάστημα, ώστε να γίνει ευρέως γνωστό το ταλέντο του, ακόμα και στην Ελλάδα.

* Μία από τις πλέον αξιομνημόνευτες στιγμές στην καριέρα του Χατζηπαναγή ήταν η κλήση του στην μικτή κόσμου τον Ιούνιο του 1984, μαζί με τους Φρανς Μπεκενμπάουερ, Μάριο Κέμπες και Κέβιν Κίγκαν για ένα φιλικό παιχνίδι με αντίπαλο την Νιου Γιορκ Κόσμος, στην πόλη των ΗΠΑ.

* Ο Βασίλης Χατζηπαναγής κατέχει το ρεκόρ σε γκολ από απευθείας εκτελέσεις κόρνερ. Εννιά τον αριθμό.

* Οι "χορευτικές" του κινήσεις στον αγωνιστικό χώρο οδήγησαν στον δημοσιογράφο τότε και νυν βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Γιώργο Λιάνη, στο να του αποδώσει το παρατσούκλι "Νουρέγεφ".

Οι μέρες του στην Σοβιετική Ενωση ήταν μετρημένες. Το μέλλον του προδιαγραφόταν σαφώς πιο λαμπρό στην πατρίδα του, με αποτέλεσμα να πάρει μεταγραφή στον Ηρακλή. Το ντεμπούτο του έγινε στον Δεκέμβριο του 1975 και από τότε η παρουσία του στους αγωνιστικούς χώρους συνεπαγόταν θέαμα, ντρίμπλες, γκολ ασίστ και γενικά κάθε τι που θυμίζει την ομορφιά του αθλήματος.

Οι φίλαθλοι γέμιζαν το "Καυταντζόγλειο" για να παρακολουθήσουν τις επινοήσεις του "Βάσια", ο οποίος ταλαιπωρούσε τους αντίπαλους αμυντικούς σε σημείο... παρεξηγήσεως. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις, όπως εκμυστηρεύεται ο ίδιος, που οι αντίπαλοι του τού ζητούσαν να μην τους κάνει... ντρίμπλα, ώστε να μην ρεζιλευτούν!

Το 1976 οδήγησε τον "γηραιό" στην κατάκτηση του μοναδικού τίτλου στην ιστορία του, του κυπέλλου Ελλάδας, στον αλησμόνητο τελικό με τον Ολυμπιακό (4-4 το σκορ, 6-5 στα πέναλτι). Την ίδια χρονιά είχε την πρώτη του συμμετοχή με τη φανέλα της Εθνικής Ελλάδας, σε ένα φιλικό στη Λεωφόρο με αντίπαλο την Πολωνία. Αυτή ήταν η μοναδική φορά που εκπροσώπησε την Ελλάδα, αφού η συμμετοχή του στους Νέους της Σοβιετικής Ενωσης δεν του επέτρεπε (βάσει κανονισμού) να αγωνιστεί σε άλλη ομάδα Ανδρών πλην αυτής.

Από την πρώτη στιγμή, οι μεγάλες ομάδες της Αθήνας προσπάθησαν να αποκτήσουν τον μεσοεπιθετικό του Ηρακλή, ωστόσο οι αυστηροί κανονισμοί και οι ρήτρες που υπήρχαν στα τότε συμβόλαια των παικτών, δεν επέτρεπαν "σπάσιμό" τους. Επιπλέον, οι φίλοι της ομάδας δεν θα άφηναν το είδωλό τους να φύγει, τον άνθρωπο που τους χάρισε τόσες μοναδικές στιγμές ποδοσφαιρικής ευφυΐας.

Στο εξωτερικό, η φήμη του εντυπωσιακού αυτού ποδοσφαιριστή είχε εξαπλωθεί. Ορισμένοι ξένοι σύλλογοι είχαν παρουσιαστεί να ενδιαφέρονται για την απόκτησή του, ωστόσο η μεγάλη μεταγραφή που δικαιούταν ο "Βάσια" δεν έγινε ποτέ. Ο Χατζηπαναγής παρέμεινε μέχρι το τέλος της καριέρας του στον Ηρακλή και είπε το αντίο στο παιχνίδι του κυπέλλου ΟΥΕΦΑ με αντίπαλο την Βαλένθια τον Οκτώβριο του 1991, σε ηλικία 37 ετών.

Η αναγνώριση της προσφοράς του Βασίλη Χατζηπαναγή στο ελληνικό ποδόσφαιρο είναι καθολική. Το φιλοθεάμον κοινό τοποθετεί τον "Βάσια" μεταξύ των καλύτερων ποδοσφαιριστών που έχουν περάσει από τη χώρα μας, ενώ δεν υπάρχουν και οι υπερβολές, οι συγκρίσεις δηλαδή ακόμα και με Πελέ και Μαραντόνα.

Το βέβαιο είναι ότι ο Χατζηπαναγής εκλέχθηκε από ψηφοφορία που διενήργησε η ΕΠΟ το Νοέμβριο του 2003 ως ο καλύτερος Ελληνας ποδοσφαιριστής των τελευταίων πενήντα χρόνων, στο πλαίσιο του εορτασμού των 50 ετών της ΟΥΕΦΑ.


Στις 14 Δεκεμβρίου του 1999 καταγράφηκε η... δεύτερη συμμετοχή του Βασίλη Χατζηπαναγή με την Εθνική Ελλάδας, όταν συμμετείχε σε φιλική αναμέτρηση προς τιμήν του με αντίπαλο την Γκάνα.



τέλος αντιγράφω μιά αντίστοιχη εμπειρία πρώτης επαφής με τον Χατζηπαναγή, του Γιώργου Καρρά όπως κατατέθηκε στο περιοδικό ΒΗΜΑGAZINO στις 11-11-2007.

Θεσσαλονίκη.
Χειμώνας του 1975. Βασική πηγή ενημέρωσης το κατηφές πρόγραμμα της ασπρόμαυρης και μοναδικής τότε κρατικής τηλεόρασης. Μέσα σ'ένα εξίσου θλιβερό ποδοσφαιρικό κλίμα, μιά είδηση που ήρθε από το πουθενά κατάφερε να εκτοξέυσει την εφηβική μου φαντασία (ήμουν 14 ετών) στα ύψη. Ερχόταν στον Ηρακλή, του οποίου ήμουν οπαδός, κόποιος ομογενής ποδοσγαιριστής από την ρωσία ονόματι "Χατζηπαναγής".
Κανέις δεν είχε ιδέα περί τίνος επρόκειτο. Ωσπου στην εφημερίδα "Θεσσαλονίκη" δημοσιεύτηκε μιά κακοτυπωμένη φωτοτυπία ενός άρθρου ρώσικου περιοδικού. Ανέφερε τους πέντε καλύτερους παίχτες κάθε θέσης που έπαιζαν το 1975 στο σοβιετικό πρωτάθλημα. Και τί έλεγε το άρθρο? Εδώ ήταν το απίστευτο!! Μεταξύ άλλων, ανέφερε τον "δικό"μας Χατζηπαναγή ως τον δέυτερο καλύτερο εξτρεμ στο πανίσχυρο σοβιετικό ποδόσφαιρο, με πρώτο βέβαια τον παγκοσμίως αναγνωρισμένο τότε Ολεγκ Μπλαχίν.
Τι λέτε ρε παιδιά? Κάτι δε πάει καλά. Κάτι σάπιο μου μυρίζει. Ακόμη θυμάμαι τον έμπειρο περί τα ποδοσφαιρικά πατέρα μου να λέει ότι μάλλον κάποια κομπίνα των δημοσιογράφων θα είναι, ποιός ξέρει για ποιούς λόγους. Οι εποχές δεν ήταν αθώες, ούτε και τότε. τα συμφέροντα πολλά.
Μ'αυτά και μ'αυτά λοιπόν, έφτασε η πρώτη Κυριακή, όταν στολισμένος με σημλαιες, κασκόλ και λοιπά συμπαρομαρτούντα συνόδευσα τον πατέρα μου στη Βέροια στον αγώνα πρωταθλήματος Ηρακλής-Ατρόμητος. Από κεκτημένη ταχύτητα και με βάση τις ως τότε εμπειριές μου δεν είχα και καμιά ιδιαίτερη προσδοκία. Στην καλυτερη περίπτωση να νικόυσε η ομάδα μου. Από πλευράς θεάματος δεν ήλπιζα, ούτε είχα παραστάσεις για να πειστώ ότι το ποδόσφαιρο μπορεί να είναι κάπως διαφορετικό. Κλωτσοπατινάδα μόνο και άγιος ο Θεός.
Οταν τον πρωτοείδα, ο νεαρός Χατζηπαναγής δεν μου γέμισε το μάτι. Χαρακτηριστι΄κη ήταν η αφύσικα λευκή 9σαν σεντόνι) επιδερμίδα του και το μακρύ σγουρόμαλλί του. Κατά τα άλλα τίποτε το ιδιαίτερο.
Ο αγώνας άρχισε και μαζί του και η γνωστή κλωτσοπατινάδα. Ωσπου πήγε η μπάλα στα πόδια του Ρώσου. Και ξαφνικά...το μπαμ! Ανάσταση! επιφόιτηση!Αποκάλυψη!Poetry in MotionΟ άνθρωπος "κεντουσε" Καλλιτέχνης με τα όλα του. Με μια μοναδική δεξιοτεχνία κατάφερνε να ντριμπλαρει τους πάντες και τα πάντα μέσα σε ελάχιστα τετραγωνικά μέτρα ξερού γηπέδου.
Εμεινα άφωνος! Μαζί μου και όλο το γήπεδο. Το επανέλαβε μάλιστα αυτό το σόου δύο-τρεις φορές κατά τη διάρκεια του ματς. Ντρίπλες μαγικές που κανένας μας δεν είχα ξαναδεί. Θυμίζω οτι τα πράγματα ήταν διαφορετικά τότε.Αν σήμερα κάποιος γνωστός ή άγνωστος κάνει μια εξαιρετική ενέργεια στο άλλο άκρο της γης, θα το δούμε ίσαμε 10 φορές, από τα κανάλια και από το ιντερνετ.
Συνεπώς σήμερα τα έχουμε δει όλα. από τα μαγικά του Ροναλντίνιο ως τις φαντεζι ενέργειες του Ζιντάν. Εκείνη όμως την ημέρα οι ντρίπλες του Χατζηπαναγή με χτύπησαν στο μέτωπο σαν διαμαντένια σφαίρα και μ'αφησαν ενεό. Παραμιλούσα. Η φιγούρα του να χορεύει σάμπα, με τους αντιπάλους αμυντικούς να τα έχουν χαμένα, εντυπώθηκε βαθιά μέσα στο μυαλό μου. Είδα το κάτι άλλο. Το απίθανο. Και είχα εθιστεί.

Η συνέχεια είναι γνωστή.Αν και πέρασαν αρκετά χρόνια, το τέλος τον δικαίωσε. Οχι οικονομικά και αγωνιστικά, αλλά τουλάχιστον ψυχολογικά. Πριν από τρία χρόνια μάλιστα ψηφίστηκε ο καλύτερος έλληνας ποδοσφαιριστής των τελευταίων 50 ετών. Οσο για μένα, δοξάζω την τύχη μου που στην πιό ενθουσιώδη περίοδο της ζωής μου-σαν να συνωμότησε το σύμπαν υπέρ μου-και αν και στην μικτή Ελλάδα, αν και οπαδός του "μικρού" Ηρακλή, απολάμβανα από κοντά κάθε Κυριακή ένα μοναδικό ποδοσφαιρικό φαινόμενο που αντίστοιχα σήμερα απολαμβάνουν μόνον όσοι είναι κάτοχοι εισιτηρίων διαρκέιας σε πόλεις όπως η Βαρκελώνη και το Μαντσεστερ..
και ξέρετε κάτι? Ο δικός μου παίχτης ήταν- συμφωνούν όσοι τον πρόλαβαν- πολύ καλύτερος!!
Τον ευχαριστώ ειλικρινά

Βάσια σ'ευχαριστούμε

4 σχόλια:

confused είπε...

Δυστυχώς ήμουν πολύ μικρή και δεν τον θυμάμαι καλά :(
Ευτυχώς που υπάρχουν κάποια βίντεο και βλέπουμε τι έκανε.

Suspect είπε...

Δεν ξερω τι θα εκανε στο τωρινο ποδοσφαιρο των τακλιν-δρεπανηφορων αλλα σιγουρα ηταν μεγας.

Ωραιο το αφιερωμα, μπραβο σου!

zouri1 είπε...

θυμαμαι τον τελικο.Ο ανθρωπος ηταν απο αλλον ποδοσφαιρικο πλανητη

Sakis είπε...

μπερδεμένη
πάλι καλά έχεις δίκιο. κρίμα που δεν υπάρχουν και άλλα βίντεο πιό παλιά γιατί ο πατέρας μου μου λέει πχ ότι παγκοσμίως έχουν βγεί μεγάλοι πάιχτες. Επίσης του Νεστορίδη μου έλεγε ότι ήταν κάτι ανάλογο. είχε φοβερή κοφτή ντρίπλα και σπάσιμο μέσης, και δεν μπορούσες να του πάρεις την μπάλα εύκολα

Υποπτε φίλε μου
δεν έχεις και πολύ άδικο. Εχει γίνει πολύ σκληρό το ποδόσφαιρο σήμερα. πιστέυω πάντως ότι ο Βάσια κάτι θα έκανε πάρα πάνω. Ισως να φυλαγόταν λίγο περισσότερο.

Zouri1
την καλησπέρα μου.
Μάλλον ψιλοσυνομήλικοι πρεπει να είμαστε