Δευτέρα, Μαΐου 28, 2018

«Βέλος»: Το ταξίδι προς την αθανασία

«Βέλος»: Το ταξίδι προς την αθανασία



Πολλές φορές όλοι μας θα έχουμε περάσει από την μαρίνα του Φλοίσβου, στο ύψος του Τροκαντερό. Βιαστικά και χωρίς να κοιτάξουμε δίπλα τα σκάφη που ελλιμενίζονται στην ευρύτερη περιοχή του. Ισως το μάτι μας να έπεσε στον αγέρωχο «Μπαρμπά Γιώργο», το «Σεϊτάν Παπόρ», κατά κόσμο «Θωρηκτό Αβέρωφ» που πλωτό μουσείο πια, βρίσκεται εκεί και μας θυμίζει πως οι Ελληνες έδωσαν τη ζωή τους ώστε να κυματίζει η γαλανόλευκη στο Αιγαίο.


Εκτός του διαστήματος που απαιτούνται για ανακατασκευές, στη σκιά της διαχρονικής ναυαρχίδας του στόλου μας, βρίσκεται το αντιτορπιλικό «Βέλος». Δεν πήρε μέρος σε κάποια ναυμαχία, αλλά τα όσα διαδραματίστηκαν πάνω του πριν από 45 χρόνια, αποτελούν τρανή απόδειξη πως η συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού στρατού παραμένει θεματοφύλακας της δημοκρατίας. Στα σκοτεινά έτη της Χούντας των Συνταγματαρχών, εκεί όπου κάθε φωνή ελευθερίας καταπνίγονταν στο αίμα, αποτέλεσε τη συνέχεια της εξέγερσης της Νομικής και προσέθεσε ακόμη ένα λιθαράκι στην προσπάθεια αφύπνισης ενός ολόκληρου έθνους. Που αναζητούσε μία σπίθα ώστε να βροντοφωνάξει πως σε τούτα τα βράχια γεννήθηκε η δημοκρατία και ουδείς δικτάτορας είναι σε θέση να την καπηλευθεί. 
Παράλληλα έστειλε το «μήνυμα» σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, πως οι περισσότεροι αξιωματικοί δεν βρίσκονται στο πλευρό του καθεστώτος. Αριστεροί, δεξιοί, κεντρώοι, μπορεί μεν να διαφωνούν, αλλά πάνω από όλα μπαίνει η ελευθερία έκφρασης, βούλησης και συνείδησης.  
Βρισκόμασταν τον Μάιο του 1973 και στους κόλπους του Ναυτικού είχε πλέον ωριμάσει η ιδέα της ανατροπής του Παπαδόπουλου και των συνεργατών του. Η Ε.Σ.Α. δεν ήταν τόσο δυνατή όσο πίστευε, ενώ στο πλευρό του βρίσκονταν τόσο η Αεροπορία, όσο και ένα  μέρος του στρατού ξηράς. Μάλιστα είχαν εκπονηθεί διάφορα σχέδια. Από χρόνια.
Οπως π.χ. η απαγωγή του δικτάτορα κατά τη διάρκεια της άσκησης «Θρίαμβος», όταν θα επιβιβάζονταν στο αντιτορπιλικό «Λόγχη» ή στην τορπιλάκατο «Αστραπή» με σκοπό  να την παρακολουθήσει. Ομως το εγχείρημα εγκαταλείφθηκε επειδή στο πρώτο σενάριο θα υπήρχαν στο σκάφος πολλοί άνδρες από την ασφάλεια του Παπαδόπουλου και ελλόχευε ο κίνδυνος της αποτυχίας, στο δε δεύτερο παρατηρήθηκε έλλειψη καυσίμων. Τα γυμνάσια θα γίνονταν στον Σαρωνικό και το Γ.Ε.ΕΘ.Α. διέταξε ο συγκεκριμένος τύπος πλοίων να φουλαριστούν μέχρι τη μέση, ώστε να μην υπάρχει περιττό βάρος και να αποκτήσουν μεγαλύτερη ταχύτητα. Αυτόματα δεν θα μπορούσε να διαφύγει σε ασφαλές λιμάνι κάποιου νησιού. 
 Αλλη σκέψη που υπήρχε ήταν να αποπλεύσει ο στόλος για την Κρήτη, όπου θα όρκιζαν κυβέρνηση πολιτικών και θα κατήγγειλαν εκείνη των Αθηνών ή στην Σύρο, όμως πρωταρχικό μέλημα των αξιωματικών ήταν και η αποφυγή ενός νέου εμφύλιου πολέμου. Για αυτό και δεν «εκμεταλλεύτηκαν» την επιστροφή της μεραρχίας από την Κύπρο, στην οποία οι διοικητές της δεν είχαν τοποθετηθεί από τη δικτατορία και στα σκάφη που τη συνόδευαν βρίσκονταν μυημένοι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί του ναυτικού. Ετσι ναι μεν θα τους ακολουθούσαν, αλλά στην Κρήτη π.χ. είχαν εγκατασταθεί από την Χούντα ισχυρές δυνάμεις που παρέμεναν πιστή σε αυτή, οπότε φάνταζε αναπόφευκτο το ενδεχόμενο κάποιας σύρραξης. 
Ωστόσο η Ελλάδα εκείνο το διάστημα, το 1973, έδειχνε ως ένα «καζάνι» που έβραζε. Οι φοιτητές είχαν βγει μπροστά και οι νομιμόφρονες στρατιωτικοί δεν μπορούσαν πλέον να παρακολουθούν αμέτοχοι τις εξελίξεις. Μετά από αναβολές και την χαμένη ευκαιρία του Απριλίου όπου διεξήχθη η άσκηση «Καταιγίς»,  ως ημερομηνία έναρξης του κινήματος ορίστηκε η 23α Μαΐου και  ώρα 02:00.  Προβλέφθηκε τα περισσότερα σκάφη να βρίσκονται εν πλω (περίπου το 80%) από τις 22 του μηνός ώστε να μην κινήσουν υποψίες, ενώ ο Βαρδής Βαρδινογιάννης εξασφάλισε τα καύσιμα που απαιτούνταν, ώστε το σύνολο του στόλου να παραμένει εν κινήσει. Πολιτική κάλυψη στο εγχείρημα προσέφερε ο Ευάγγελος Αβέρωφ και είχε αποφασιστεί να υπάρξει αποκλεισμός τόσο του Πειραιά, όσο και του αεροδρομίου Αθηνών από επίγειες δυνάμεις.
Τα πάντα έδειχναν έτοιμα, αλλά από την 21η υπήρχαν ενδείξεις πως το σχέδιο είχε προδοθεί. Στον ναύσταθμο παρατηρήθηκε αύξηση των δυνάμεων του στρατού ξηράς, ενώ στο σπίτι ενός μυημένου αξιωματικού παραδόθηκε ανώνυμο γράμμα που ενημέρωνε σχετικά. Τα ξημερώματα της επομένης, άνδρες της Ε.Σ.Α. και των Λ.Ο.Κ,, παρουσία του αρχηγού Αγγελή, περικύκλωσαν τις εγκαταστάσεις στη Σαλαμίνα, ενώ το καθεστώς προχώρησε σε μπαράζ συλλήψεων. Οι οποίες και τερματίστηκαν στα μέσα του Ιουνίου, ενώ η Χούντα ανακοίνωσε πως υπήρξε «οπερέτα ναυτικού κινήματος ολίγων αποστράτων αξιωματικών», θέλοντας να μετατρέψει το γεγονός σε ήσσονος σημασίας. 
Ωστόσο περισσότεροι από 80 αξιωματικοί όλων των κλάδων βρέθηκαν στη φρικτή «Ταράτσα της Μπουμπουλίνας» και ο ταγματάρχης Σπύρος Μυστακλής έγινε το σύμβολο της αντίστασης. Ο ηρωικός ταγματάρχης, φρούραρχος της Σύρου, έμεινε παράλυτος από τα βασανιστήρια που του έγιναν και το όνομά του πέρασε στο πάνθεον της ιστορίας. Δεν είναι τυχαίο πως δόθηκε τόσο σε στρατόπεδο όσο και σε αρκετούς δρόμους, ενώ προτομή του κοσμεί τα πάλαι ποτέ κολαστήρια της Ε.Α.Τ.-Ε.Σ.Α., που πλέον έχουν μετατραπεί σε «Πάρκο Ελευθερίας».  
Τα πάντα είχαν τελειώσει... Το παράδοξο είναι πως ακόμη και σήμερα, 45 χρόνια μετά, κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα πως μαθεύτηκε το εγχείρημα. Μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας συστάθηκε εξεταστική επιτροπή ώστε να το ανακαλύψει, όμως δεν προέκυψαν ασφαλή συμπεράσματα. Μόνο εικασίες. Μία αναφέρει πως το καθεστώς είχε ενδείξεις ότι το Ναυτικό, πρωτίστως, ετοίμαζε... κάτι και κινήθηκε προληπτικά, αλλά κατά μία διαβολεμένη σύμπτωση η ημέρα καταστολής  συνέπεσε με εκείνη που είχε οριστεί ως έναρξη των επιχειρήσεων. Κάποια άλλη, ίσως ακραία, κάνει λόγο για μία σύζυγο μυημένου αξιωματικού, η οποία λόγω του ενθουσιασμού της αποκάλυψε στις φίλες της στο κομμωτήριο πως ο άνδρας της μαζί με δημοκράτες συναδέλφους του, θα επιχειρήσουν να ανατρέψουν την δικτατορία. Ομως για κακή της τύχη, στο ίδιο κομμωτήριο σύχναζε και μία σύντροφος στρατηγού, η οποία έμαθε τα λεγόμενά της και όπως ήταν φυσιολογικό, τα μετέφερε άμεσα. Υπήρξε ακόμη μία «πληροφορία» που έκανε λόγο για έναν υπαξιωματικό που τα κατέδωσε όλα και η οποία «ενισχύεται» επειδή χάθηκαν τα ίχνη του. Που βρίσκεται η αλήθεια, ουδείς κατάφερε να ανακαλύψει, αλλά πλέον τον... λόγο είχε ο θρυλικός πλωτάρχης Νικόλαος Παππάς.
Γεννημένος το 1930 στην Κύμη και με καταγωγή από τα Ψαρά, αποτελούσε εκ των «εγκεφάλων» του κινήματος. Το αντιτορπιλικό «Βέλος» βρίσκονταν υπό τις διαταγές του και συμμετείχε σε νατοϊκή άσκηση που διεξάγονταν στη Σαρδηνία. Μόλις απομακρύνθηκε από τα ελληνικά χωρικά ύδατα, του μεταφέρθηκε το κωδικό μήνυμα «Σοφοκλής», το οποίο ήταν το σύνθημα των μυημένων σε περίπτωση ματαίωσης του εγχειρήματος. Απογοητεύτηκε, αλλά ακόμη δεν είχε αποφασίσει να δράσει. Αλλωστε δεν γνώριζε τι ακριβώς είχε συμβεί, αφού ήταν εν πλω αρκετές ημέρες.  Το τοπίο ξεκαθάρισε μόλις πλησίασε στην Ιταλία και  άκουσε από τα εκεί ΜΜΕ πως στην Ελλάδα εξαρθρώθηκε κίνημα του ναυτικού και ότι το καθεστώς προχωρούσε σε συλλήψεις. Πλέον ήταν σίγουρος για τι τι έπρεπε να πράξει, αφού καλούνταν έστω και μόνος να «φωνάξει» πως στην πατρίδα μας η δημοκρατία ήταν μία έννοια χωρίς αντίκρυσμα. 
Το «Βέλος» συμμετείχε σε μία μοίρα ανάλογων πλοίων, που βρίσκονταν υπό τις διαταγές του Τούρκου πλοιάρχου Μπιρέν. Μέσω της συχνότητας επικοινωνίας, έστειλε στο αρχηγείο του ΝΑΤΟ ένα σήμα που έμεινε στην ιστορία. «Πιστοί στη συμμαχία και στον πολιτισμό των λαών μας, ο οποίος έχει θεμελιωθεί επί των αρχών της δημοκρατίας, της προσωπικής ελευθερίας και του σεβασμού των νόμων, όλοι οι Αξιωματικοί και το πλήρωμα του πλοίου μου, ως ένας άνθρωπος, πιστοί στον δοθέντα όρκο μας, με βαθύτατη λύπη εγκαταλείπουμε τις ασκήσεις. Με τη συμπάθεια ολόκληρου του ελεύθερου κόσμου θα παλέψουμε για να επαναφέρουμε τη δημοκρατία στην Ελλάδα. Σας είναι πολύ καλά γνωστό και ιδιαιτέρως στους Αμερικανούς ότι μια συμμορία ιδιοτελών αξιωματικών επέβαλε στην Ελλάδα μια απάνθρωπη και μισητή δικτατορία προ έξη και πλέον ετών. Η σημερινή εξέγερση του Ναυτικού ανταποκρίνεται στα αισθήματα ολόκληρου του λαού της χώρας μας. Ο ελεύθερος κόσμος και ιδιαιτέρως οι χώρες του ΝΑΤΟ πρέπει να αντιληφθούν και τη διάβρωση και την καταστροφή των ενόπλων δυνάμεων στις οποίες στηρίζεται η άμυνα της νοτιοανατολικής πτέρυγας. Σκεφτείτε ότι αυτή τη στιγμή αξιωματικοί εν ενεργεία έχουν συλληφθεί και υφίστανται ταπεινώσεις και κακομεταχείριση από άλλους αξιωματικούς και στρατιώτες της Στρατιωτικής Αστυνομίας», έγραψε χαρακτηριστικά. Τότε ο Μπιρέν, που επίσης έλαβε το μήνυμα, του απάντησε στα αγγλικά «Good luck Nick (σ.σ. Καλή τύχη Νίκο)». Πλέον το «Βέλος» και οι επιβαίνοντες σε αυτό, ξεκινούσαν το ταξίδι που θα τους χάριζε μία θέση στην αιωνιότητα. 
Ο Παππάς σήκωσε τα λάβαρα του «ανεξάρτητου», έθεσε το σκάφος σε πολεμική έγερση και κάλεσε συγκέντρωση του πληρώματος. Εκεί τους είπε τι είχε συμβεί και τους ανακοίνωσε την πρόθεσή του να οδηγήσει το αντιτορπιλικό στο λιμάνι του Φιουμιντσίνο και να ζητήσει άσυλο στην Ιταλία. Ολοι χειροκροτούσαν, ενώ ένας ναύτης πέταξε στη θάλασσα τον θυρεό της δικτατορίας. Οι στιγμές ήταν μοναδικές, πόσο μάλλον όταν όλοι οι αξιωματικοί και μόνιμοι υπαξιωματικοί, μετέφεραν στον κυβερνήτη τους πως θα τον ακολουθήσουν στην εξορία. Η δημοκρατία ανάσανε βαθιά στο κατάστρωμα του πολεμικού μας πλοίου. 
Τα όσα θα ακολούθησαν θυμίζουν κινηματογραφική ταινία. Το καράβι έφτασε ανενόχλητο, λίγο πριν ξημερώσει, στο λιμάνι της μικρής αυτής πόλης, η οποία βρίσκεται περίπου 10 χιλιόμετρα έξω από τη Ρώμη. Αμέσως ο Παππάς έδωσε εντολή σε τρεις αξιωματικούς του να μεταβούν στη στεριά, ενώ το ιταλικό λιμενικό ακόμη δεν είχε... συνειδητοποιήσει τι συνέβαινε. Μόλις αντίκρισαν τη βενζινάκατο, ζήτησαν τα στοιχεία των επιβαινόντων και οι Ελληνες τους μετέφεραν πως πρόκειται για νατοϊκό ζήτημα και έδειξαν τις ταυτότητές τους που ήταν στα αγγλικά. Μέσα στην ανεμελιά και τη δίψα τους για ελευθερία, δεν μπορούσαν να συνειδητοποιήσουν τι είχαν κάνει. Οδήγησαν ένα πλήρως εξοπλισμένο αντιτορπιλικό στα χωρικά ύδατα μίας ξένης χώρας, το άραξαν σε λιμάνι της και αποβιβάστηκαν χωρίς έγγραφα. 
Μόλις πέρασαν το μπλόκο, η εντολή που είχαν από τον Παππά ήταν ξεκάθαρη. Να τηλεφωνήσουν αμέσως σε όλα τα διεθνή ΜΜΕ και να πουν τι γίνεται πίσω στην πατρίδα. Οπερ και εγένετο. Λόγω της μικρής απόστασης από την πρωτεύουσα της Ιταλίας, σε μερικά λεπτά η προβλήτα γέμισε  από δημοσιογράφους αλλά και σοκαρισμένους λιμενικούς, καθώς μόλις ανέτειλε ο ήλιος αντιλήφθηκαν τα καθέκαστα. Η φιγούρα του «Βέλος» επισκίαζε όλο το  Φιουμιντσίνο. Με τα χίλια ζόρια οι τρεις αξιωματικοί επέστρεψαν στο αντιτορπιλικό, που είχε ήδη περικυκλωθεί από πλοιάρια γεμάτα εκπροσώπους του Τύπου και σκάφη της ακτοφυλακής. Μέχρι και ελικόπτερα πετούσαν από πάνω του.
Πλέον το ζήτημα του «Βέλος» είχε διεθνοποιηθεί, όμως υπήρχαν τρομερά προβλήματα. Η Αθήνα ενημερώθηκε άμεσα για τα τεκταινόμενα και ζήτησε την έκδοση όλων των μελών του πληρώματος. Ας μην ξεχνάμε πως σύμφωνα με τη ναυτική ορολογία, στο σκάφος έγινε «ανταρσία» και μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ υπήρχε ξεκάθαρη σχετική συμφωνία. Θα έπρεπε όχι μόνο να μην παρασχεθεί στο πλοίο η οποιαδήποτε βοήθεια, αλλά αμέσως να παραδοθούν άπαντες στην Ελλάδα καθώς χαρακτηρίζονταν λιποτάκτες. 
Στο  Φιουμιντσίνο έσπευσε ο πρεσβευτής Ροκανάς και ανέβηκε στο «Βέλος». Εκεί μετέφερε στους άνδρες του πως δεν ήταν υποχρεωμένοι να ακολουθήσουν τον καπετάνιο τους και «καταλαβαίνει» πως παρασύρθηκαν. Μάλιστα έκανε λόγο και για το ακριβό κόστος ζωής στην Ιταλία! Την ίδια στιγμή όμως οι αυτοεξόριστοι Ελληνες της γειτονικής χώρας όχι μόνο έδιναν συνεχώς συνεντεύξεις στα εκεί ΜΜΕ όπου κατηγορούσαν τη Χούντα, αλλά με τις διασυνδέσεις τους πίεζαν τα κόμματά της να παραχωρήσουν πολιτικό άσυλο σε όσους το αιτηθούν. Η κυβέρνηση του Τζούλιο Αντρεότι  βρίσκονταν σε δυσχερή θέση και η κοινή γνώμη ήταν σαφέστατα υπέρ του Παππά και των μελών του πληρώματός του.
Τελικά αποβιβάστηκαν 31 άτομα, που αφορά το σύνολο των αξιωματικών και υπαξιωματικών του σκάφους. Μάλιστα οι ναύτες τους έδωσαν χρήματα ώστε να καλύψουν τις πρώτες τους ανάγκες και σε ζωντανή κάλυψη από τα τηλεοπτικά συνεργεία, απέδωσαν στον κυβερνήτη τις τιμές που του αναλογούν. Το καθεστώς έστειλε άλλους αξιωματικούς ώστε να παραλάβουν το «Βέλος» και να το οδηγήσουν στην Ελλάδα, αφού νωρίτερα παρέμεινε για λίγες ημέρες στους νατοϊκούς σχηματισμούς και τις ασκήσεις που γίνονταν στη Μεσόγειο. Παράλληλα απάγγειλε κατηγορίες σε όλους όσους αποχώρησαν, οι οποίες επέσυραν την ποινή του θανάτου, ενώ μεταξύ άλλων εγκαλούνταν και για φθορά περιουσίας του δημοσίου επειδή πήραν τη σημαία του καραβιού! 
Οδηγήθηκαν στη Ρώμη, όπου έμειναν σε ένα ξενοδοχείο και μετά από σειρά επαφών και σκληρών διαβουλεύσεων, η Ιταλία τους χορήγησε άσυλο. Σε κοινή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν, ο Παππάς είπε χαρακτηριστικά πως «δεν είμαστε δεξιοί ή κομουνιστές. Είμαστε δημοκράτες στρατιωτικοί», ενώ πάντα δίπλα του είχε μία μαύρη βαλίτσα. Εκ των υστέρων αποδείχθηκε πως σε αυτή βρίσκονταν οι λίστες με τους μυημένους αξιωματικούς που ήταν πάνω από 200, ενώ οι χουντικοί κατάφεραν να συλλάβουν πολύ λιγότερους. Μετά από λίγο καιρό σε όλους, πλην του «Βέλους», χορηγήθηκε αμνηστία, όχι επειδή το καθεστώς θέλησε να δείξει δημοκρατικά αισθήματα, αλλά επειδή θα έπρεπε να αποστρατεύσει το σύνολο σχεδόν των κυβερνητών και των διοικητών σχηματισμών του Ναυτικού! 
Η απόφαση του Παππά και των άλλων αξιωματικών, προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες των αντιδικτατορικό αγώνα. Εκανε παντού γνωστό πως η Χούντα δεν είχε τη στήριξη των Ενόπλων Δυνάμεων και αποτέλεσε ένα τεράστιο πλήγμα για το γοήτρό της. Παράλληλα δημοσιοποίησε τις διώξεις που γίνονταν ακόμη και μέσα στο στράτευμα. Τα ταραγμένα εκείνα χρόνια, ήταν αδιανόητο να υπάρχουν καταγγελίες πως μία χώρα μέλος του ΝΑΤΟ, βασανίζει ακόμη και αξιωματικούς της, ξέχωρα από απλούς πολίτες. Υπήρχε τότε και αυτή η παράμετρος.  
Οι 31 που έμειναν στην Ιταλία στερήθηκαν της ελληνικής ιθαγένειας και εργάστηκαν ως επί το πλείστον στη ναυσιπλοΐα της γειτονικής χώρας. Επέστρεψαν στην πατρίδα μετά την αποκατάσταση της δικτατορίας και συνέχισαν τη σταδιοδρομία τους στο ναυτικό. Ο ηρωικός κυβερνήτης έφτασε μέχρι αρχηγός Γ.Ε.Ν. ενώ διατέλεσε υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας στην υπηρεσιακή κυβέρνηση του Ιωάννη Γρίβα και στην οικουμενική του Ξενοφών Ζολώτα. Εφυγε από τη ζωή του 2013. 
Το «Βέλος» συνδυάστηκε από τη Χούντα με τη βασιλεία και δεν είναι τυχαίο πως την 1η Ιουνίου του 1973 κατάργησε την μοναρχία, καθώς θεωρούσε  τους ναυτικούς φίλα προσκείμενους στον Κωνσταντίνο. Ο οποίος από χρόνια και μετά το αποτυχημένο κίνημα που είχε οργανώσει κατά των Συνταγματαρχών, έμενε μόνιμα στη Ρώμη. Ωστόσο όχι μόνο δεν είχε κάποια σχέση με όσα έγιναν, αλλά ούτε καν πήγε στο  Φιουμιντσίνο για να επισκεφθεί τους αξιωματικούς και υπαξιωματικούς που υπηρετήσουν στο όπλο που έφερε το όνομά του! Βλέπετε εκείνο τον καιρό υπήρχε ο «Βασιλικό Ναυτικό». Μόνο μετά την καθαίρεσή του, παρέθεσε δείπνο στον Παππά και τους άνδρες του.  
Στις 25 Μαΐου του 1973 δεν κερδήθηκε κάποια μάχη, αλλά το πολεμικό μας ναυτικό έγραψε μία χρυσή σελίδα στην ιστορία της χώρας μας. Το «Βέλος» που παροπλίσθηκε το 1991 και από το 1994 έχει χαρακτηριστεί «Μουσείο Αντιδικτατορικού Αγώνα», κέρδισε επάξια μία θέση δίπλα στο «Θωρηκτό Αβέρωφ». Η οποία αντιστοιχεί στην... αιωνιότητα. 
gazzetta.gr

Κυριακή, Μαΐου 20, 2018

Η Μάχη της Κρήτης



Γερμανοί αλεξιπτωτιστές πάνω από την Κρήτη
Γερμανοί αλεξιπτωτιστές πάνω από την Κρήτη

Με την ονομασία αυτή έμεινε στην ιστορία η αεραποβατική επιχείρηση, που επιχείρησε η Ναζιστική Γερμανία κατά της Κρήτης στις 20 Μαΐου 1941 και η οποία έληξε δώδεκα μέρες μετά, την 1η Ιουνίου, με την κατάληψη της Μεγαλονήσου. Ήταν μία από τις σημαντικότερες μάχες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, με πολλές πρωτιές σε επιχειρησιακό επίπεδο.
Η απόφαση για την επίθεση στην Κρήτη ελήφθη από το Χίτλερ στις 25 Απριλίου 1941, λίγες μέρες μετά την παράδοση της ηπειρωτικής Ελλάδας στις δυνάμεις του Άξονα, και έλαβε την κωδική ονομασία «Επιχείρηση Ερμής» («Unternehmen Merkur»). Ήταν αμυντική και όχι επιθετική επιχείρηση, όπως αποδείχθηκε αργότερα. Οι Γερμανοί είχαν ως στόχο να εξασφαλίσουν τα νοτιοανατολικά τους νώτα, ενόψει της Επιχείρησης Μπαρμπαρόσα (Εκστρατεία στη Ρωσία) και να εξορμήσουν στη Βόρεια Αφρική, με εφαλτήριο την Κρήτη, όπως πίστευαν οι Σύμμαχοι.
Τις παραμονές της επίθεσης, οι Σύμμαχοι είχαν τακτικό πλεονέκτημα σε ξηρά και θάλασσα, ενώ οι Γερμανοί στον αέρα. Έτσι, το γερμανικό επιτελείο αποφάσισε να διεξαγάγει την επιχείρηση από αέρος με τη χρησιμοποίηση δυνάμεων αλεξιπτωτιστών σε ευρεία κλίμακα, για πρώτη φορά στην παγκόσμια στρατιωτική ιστορία. Επικεφαλής των γερμανικών δυνάμεων τέθηκε ο πτέραρχος Κουρτ Στούντεντ, 51 ετών, βετεράνος πιλότος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Είχε στη διάθεσή του 1190 αεροπλάνα (πολεμικά και μεταγωγικά) και 29.000 άνδρες (αλεξιπτωτιστές και πεζικάριους), ενώ οι Ιταλοί θα συνεισέφεραν 3.000 στρατιώτες.
Την Κρήτη υπερασπίζονταν όσοι έλληνες στρατιώτες είχαν παραμείνει στο νησί και δυνάμεις της Βρετανικής Κοινοπολιτείας (Βρετανοί, Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί στρατιωτικοί), που είχαν διεκπεραιωθεί από την κατεχόμενη Ελλάδα. Το γενικό πρόσταγμα είχε ο νεοζηλανδός στρατηγός Μπέρναρντ Φράιμπεργκ, 52 ετών, βετεράνος και αυτός του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Οι υπερασπιστές της Μεγαλονήσου ανήρχοντο σε περίπου 40.000, αλλά είχαν ανεπαρκή και απαρχαιωμένο οπλισμό, ιδίως οι Έλληνες.
Στην περιοχή των Χανίων είχε εγκατασταθεί ο Βασιλιάς Γεώργιος Β' και η εξόριστη Ελληνική Κυβέρνηση υπό τον Εμμανουήλ Τσουδερό. Οι Σύμμαχοι γνώριζαν με μεγάλες λεπτομέρειες το γερμανικό σχέδιο επίθεσης, αφού είχαν κατορθώσει για πρώτη φορά να σπάσουν του γερμανικό κώδικα επικοινωνιών («Επιχείρηση Αίνιγμα»). Όμως, το πλεονέκτημα αυτό δεν το εκμεταλλεύτηκαν, εξαιτίας των διαφωνιών του Φράιμπεργκ με τους ανωτέρους του στο Λονδίνο. Οι Αμερικανοί δεν είχαν εισέλθει ακόμη στον Πόλεμο.
Η γερμανική επίθεση εκδηλώθηκε στις 8 το πρωί της 20ης Μαΐου 1941, με τη ρίψη αλεξιπτωτιστών σε δύο μέτωπα: στο αεροδρόμιο του Μάλεμε και στην ευρύτερη περιοχή των Χανίων. Τα πρώτα κύματα των αλεξιπτωτιστών ήταν εύκολη λεία για τους Νεοζηλανδούς και τους Έλληνες που υπεράσπιζαν το Μάλεμε. Στις μάχες έλαβε μέρος και μεγάλος αριθμός αμάχων με ό,τι όπλο είχε στη διάθεσή του, από μαχαίρια ως όπλα από την εποχή της Κρητικής Επανάστασης.

Οι Γερμανοί δεν υπολόγισαν τη συμμετοχή αμάχων στις επιχειρήσεις
Η συμμετοχή χιλιάδων αμάχων στις επιχειρήσεις ήταν ένας παράγων που δεν είχαν υπολογίσει οι γερμανοί σχεδιαστές της επιχείρησης. Πίστευαν ότι οι Κρητικοί, γνωστοί για τα αντιμοναρχικά τους αισθήματα, θα υποδέχονταν τους Γερμανούς ως ελευθερωτές. Μία ακόμη λανθασμένη εκτίμηση της γερμανικής αντικατασκοπείας υπό τον ναύαρχο Βίλχελμ φον Κανάρις ήταν ο αριθμός των μαχητών στην Κρήτη, τους οποίους υπολόγιζαν σε μόνο 5.000 άνδρες.
Στις 4 το απόγευμα της 20ης Μαΐου ένα νέο κύμα αλεξιπτωτιστών έπεσε στο Ρέθυμνο και μία ώρα αργότερα στο Ηράκλειο. Τώρα, οι μάχες διεξάγονταν σε τέσσερα μέτωπα: Χανιά, Μάλεμε, Ρέθυμνο και Ηράκλειο. Η πρώτη μέρα της Μάχης της Κρήτης έληξε με μεγάλες απώλειες για τους Γερμανούς και αβέβαια έκβαση. Ο διοικητής των γερμανικών δυνάμεων, πτέραρχος Κουρτ Στούτεντ, απογοητευμένος από την εξέλιξη των επιχειρήσεων, σκέφθηκε ακόμη και την αυτοκτονία, αναλογιζόμενος την υπόσχεση που είχε δώσει στον Φύρερ για μια εύκολη νίκη. Το βράδυ της ίδιας μέρας, μετά από μεγάλες περιπέτειες, ο βασιλιάς Γεώργιος Β' και η εξόριστη ελληνική κυβέρνηση μεταφέρθηκαν με βρετανικό πολεμικό στην Αίγυπτο.
Από τα ξημερώματα της 21ης Μαΐου οι μάχες συνεχίσθηκαν με ιδιαίτερη σφοδρότητα και στα τέσσερα μέτωπα. Οι Γερμανοί επικεντρώθηκαν στην κατάληψη του αεροδρομίου του Μάλεμε, όπως ήταν ο πρωταρχικός τους στόχος και τα κατάφεραν προς το τέλος της ημέρας. Επωφελήθηκαν από την ασυνεννοησία στις τάξεις των Συμμάχων, αλλά υπέστησαν και πάλι μεγάλες απώλειες. Ανάμεσα στους γερμανούς αλεξιπτωτιστές που κατέλαβαν το Μέλεμε ήταν μια μεγάλη προσωπικότητα του αθλητισμού και της πυγμαχίας, ο πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής βαρέων βαρών Μαξ Σμέλινγκ, 36 ετών, που έφερε το βαθμό του δεκανέα.
Η κατάληψη του αεροδρομίου ήταν στρατηγικής σημασίας για την εξέλιξη των επιχειρήσεων. Οι Γερμανοί άρχισαν να μεταφέρουν μεγάλες δυνάμεις από την Ελλάδα και με τον σύγχρονο οπλισμό που διέθεταν ήταν θέμα χρόνου η κυριαρχία τους στη Μεγαλόνησο. Στις 28 Μαΐου οι Γερμανοί είχαν απωθήσει τις συμμαχικές δυνάμεις προς τα νότια, καθιστώντας τον αγώνα τους μάταιο. Έτσι, το Λονδίνο αποφάσισε την απόσυρση των δυνάμεων της Κοινοπολιτείας από την Κρήτη και τη μεταφορά τους στην Αίγυπτο. Όσες μονάδες δεν τα κατάφεραν, παραδόθηκαν στους Γερμανούς. Πολλοί Έλληνες μαχητές και μαζί τους 500 Βρετανοί ανέβηκαν στα απρόσιτα βουνά της Κρήτης για να συνεχίσουν τον αγώνα. Την 1η Ιουνίου, με την παράδοση 5.000 μαχητών στα Σφακιά, έπεσε η αυλαία της Μάχης της Κρήτης.
Οι απώλειες για τους Συμμάχους ήταν: 3.500 νεκροί, 1.900 τραυματίες και 17.500 αιχμάλωτοι. Οι Γερμανοί, σύμφωνα με δικά τους στοιχεία, είχαν 3.986 νεκρούς και αγνοούμενους, 2.594 τραυματίες, ενώ έχασαν 370 αεροπλάνα. Σύμφωνα, όμως, με συμμαχικούς υπολογισμούς, οι γερμανικές απώλειες ξεπέρασαν τις 16.000.
Η Μάχη στην Κρήτη ονομάστηκε και «Νεκροταφείο των γερμανών αλεξιπτωτιστών», εξαιτίας των μεγάλων απωλειών τους, γεγονός που ανάγκασε τον Χίτλερ να διατάξει τον τερματισμό κάθε αεραποβατικής επιχείρησης στο μέλλον. Από την πλευρά τους, οι Σύμμαχοι εντυπωσιάστηκαν από τις μεγάλες δυνατότητες των αλεξιπτωτιστών στη μάχη και δημιούργησαν τις δικές τους αεραποβατικές δυνάμεις.

www.sansimera.gr

Δευτέρα, Απριλίου 23, 2018

Σπύρος Μουστακλής: Ένας άγνωστος ήρωας

Ο Σπύρος Μουστακλής ήταν αξιωματικός του στρατού με σημαντική αντιδικτατορική δράση. Γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1926 και σπούδασε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. 
Έλαβε μέρος στον εμφύλιο πόλεμο και συμμετείχε στο Κίνημα του Ναυτικού. Συνεργάστηκε με τους αξιωματικούς του Ναυτικού ως ταγματάρχης και ήταν από τους λίγους αξιωματικούς του Στρατού που πήραν μέρος. 
Το σχέδιό τους προέβλεπε τον αποκλεισμό του Πειραιά και άλλων μεγάλων λιμανιών και την κατάληψη της Σύρου, που θα ήταν το ορμητήριό τους. Στο νησί υπήρχε η Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών του Στρατού, την οποία αφού καταλάμβαναν, θα τον τοποθετούσαν ως διοικητή και θα σχημάτιζαν εκεί «εθνική κυβέρνηση». 
Το Κίνημα του Ναυτικού προδόθηκε πριν από την εκδήλωσή του, με αποτέλεσμα μεταξύ των αξιωματικών να συλληφθεί και ο ίδιος (22 Μαΐου 1973). Κρατήθηκε στα κρατητήρια του ΕΑΤ-ΕΣΑ για σαράντα επτά ημέρες όπου βασανίστηκε άγρια. 
Κατά τη διάρκεια των βασανιστηρίων ένα βίαιο χτύπημα στην καρωτίδα προκάλεσε εγκεφαλικό, με αποτέλεσμα να διακομιστεί στο ΚΑΤ. Εκεί παρέμεινε δύο χρόνια. Το εγκεφαλικό του προκάλεσε ολική παραλυσία. Η τραγική κατάληξη του Μουστακλή, αλλά και η ηρωική του στάση παραμένουν ακόμη σύμβολα αντιδικτατορικής δράσης. Πέθανε στις 27 Απριλίου 1986 και κηδεύτηκε στο Μεσολόγγι με τιμές ήρωα. 
Χριστίνα Μουστακλή: Περιμένω ακόμη μια συγγνώμη 
«Του ζήτησαν να μαρτυρήσει / Δε μίλησε / Του τσάκισαν τα δόντια / Του τσάκισαν τα δάχτυλα / Του τσάκισαν τα πλευρά / Σιωπούσε / Του “καψαν το στήθος / Του” καψαν τα πόδια / Του “καψαν την κοιλιά / Δε μαρτυρούσε / Του θραύσαν τις μασέλες / Του μάτωσαν τα νεφρά / Του συνθλίψαν τους όρχεις / Αυτός σιωπούσε / Κοίταζε μόνο / Αιώνες μακριά / Με τα μάτια / Του Ιησού»
Οι στίχοι είναι γραμμένοι από κάποιον άγνωστο, για το μαρτύριο του Σπύρου Μουστακλή και την περιπέτειά του για δεκατρία ολόκληρα χρόνια και έχουν δημοσιευθεί στην «Ελευθεροτυπία». Καθώς τους διαβάζω στη Χριστίνα Μουστακλή, τη χήρα του Σπύρου Μουστακλή που βρίσκεται απέναντί ​​μου, τα μάτια της βουρκώνουν και ο πόνος για άλλη μία φορά αυλακώνει το όμορφο και ήρεμο πρόσωπό της. 
Μια γυναίκα που ζει ακόμη και σήμερα τα ανελέητα βασανιστήρια που δέχτηκε το κορμί του ήρωα με τα ολοκάθαρα, γαλάζια μάτια. 
«Τον γνώρισα στην Κομοτηνή, στο οδοντιατρείο του θείου μου Κωνσταντίνου Καρουζάκη, το 1957. Είχε έρθει ως ασθενής. Ήταν τότε λοχαγός. Μας συνέδεσε μια βαθιά φιλία. Βρεθήκαμε ξανά στην Αθήνα το 1960 ούσα πρωτοετής στο πανεπιστήμιο και συνδεθήκαμε στενότερα. Το 1967, στις 18 Ιουλίου παντρευτήκαμε! Ο Σπύρος ήταν ένας άνθρωπος ολοζώντανος, γεμάτος θέληση για ζωή. Δυνατός και υπερδραστήριος. Αξιαγάπητος… »
Η Χριστίνα Μουστακλή όταν μιλά για τον άνθρωπο Μουστακλή έχει να θυμάται πολλά, αλλά λέει: «Το να λέμε εμείς, οι απόλυτα δικοί του άνθρωποι για τον χαρακτήρα εκείνων που αγαπάμε δεν είναι αρκετό. Δείτε λοιπόν τι γράφει ο Ν.Γ. Φιλάρετος, πρώην δήμαρχος της Ερμούπολης που γνώρισε τον Σπύρο τη δεκαετία του ’50: «Η προσωπικότητα του Σπύρου Μουστακλή, κατά τη γνώμη μου, ήταν από τις σπάνιες. Τον χαρακτήριζαν η τιμιότητα, η ευθύτητα, η φιλανθρωπία, η υποστήριξη των αδυνάτων, το θάρρος, το πείσμα. Πίστευε θρησκευτικά στη δημοκρατία και το έδειχνε έμπρακτα, παρόλο που εκείνα τα δύσκολα χρόνια, ως αξιωματικός, φάνταζε με μοναδική ιδιαιτερότητα κάνοντας παρέα με εμάς, τους αριστερούς εκείνης της εποχής, απομονωμένους και πάντοτε καυτηρίαζε ανοιχτά τις διώξεις μας». 
Η Ζωή ΤΟΥ Βιβλίο 
Η. Χριστίνα Μουστακλή έχει μαζέψει δηλώσεις Φίλων ΚΑΙ συναγωνιστών ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΚΑΙ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ Άνδρα Της. «Θα ήθελα να γράψω ένα βιβλίο για τη ζωή και το μαρτύριο του Σπύρου Μουστακλή. Γιατί όσα έχουν γραφτεί για εκείνον, όσα έχουν ειπωθεί και όσα τον χαρακτήριζαν θέλουν πολλές σελίδες αφήγησης». 
Δικαιώθηκαν ο αγώνας και η θυσία του Σπύρου Μουστακλή;
Σκύβει το κεφάλι και τα μάτια βουρκώνουν και πάλι. «Εμείς κάναμε το χρέος μας» μου λέει. «Έτσι έπρεπε να κάνουμε. Η δικτατορία και ό, τι ζήσαμε ήταν ολοκαύτωμα. Όσοι λένε ότι «μια χούντα μας χρειάζεται» δεν έχουν ζήσει την κτηνωδία των ανθρώπων που έφεραν τη δικτατορία στην Ελλάδα. Οι οποίοι αμετανόητοι και σκληροί ώς απάνθρωποι, ούτε τότε, ούτε τώρα, ύστερα από 43 ολόκληρα χρόνια ζήτησαν ποτέ τους μια συγγνώμη … Όταν το 1973 ο Σπύρος Μουστακλής βρέθηκε στα χέρια των γιατρών του 401 «ένα κομμάτι συκώτι», όπως τον χαρακτήρισε η κυρία Πολίτη που τον παρέλαβε, κανείς δεν τίμησε τον όρκο του στον Ιπποκράτη. Έκαναν ό, τι ήθελαν σε έναν άνθρωπο που είχε χάσει τα πάντα. Δεν ειδοποίησαν ποτέ κανέναν συγγενή του για την κατάστασή του και σαράντα επτά ολόκληρες μέρες έκρυβαν έναν ζωντανό νεκρό, συνωμοτώντας με τους δικτάτορες και καλύπτοντας του δήμιους των ΕΑΤ-ΕΣΑ. Ούτε και εκείνοι ζήτησαν μια συγγνώμη όλα αυτά τα χρόνια. Εγώ προσπάθησα να περισώσω ό, τι είχε απομείνει από τον άνδρα μου και να σταθώ δίπλα στην κόρη μας, τη Ναταλί, που ήταν τότε μόλις δεκαέξι μηνών. Προσπάθησα όλα αυτά τα χρόνια να υπερασπιστώ τον αγώνα και τη θυσία του και δεν σας κρύβω ότι ο ίδιος πόνος που βίωνα τότε, ίδιος και απαράλλαχτος σφίγγει την καρδιά μου. Η κόρη μου έλεγε: «Μαμά, γιατί δεν χαμογελάς; Όπως η θεία; «Ήταν μικρό παιδί και βίωνε αυτή την τραγική κατάσταση. Καθώς μεγάλωσε ένιωθε περήφανη για τον πατέρα της, αλλά δεν έπαυε να έχει ζήσει μέσα στη θλίψη τα παιδικά της χρόνια».
Τους έχετε συγχωρέσει ποτέ αυτούς που σας έκαναν ένα τέτοιο κακό;
Εκείνοι δεν ζήτησαν ποτέ συγγνώμη. Ίσως να μην ήθελαν να τους συγχωρεθεί τίποτε, γιατί ήταν πιστοί σε αυτό που έκαναν. Το θεωρούσαν καθήκον τους. Ήταν υπερασπιστές της δικτατορίας. Όταν πρωτοείδα τον Σπύρο μετά τα βασανιστήρια, στο 401, βρέθηκε με το όνομα Μιχαηλίδης, μου είπαν ότι είχε βρεθεί έπειτα από τροχαίο κοντά στον Ιππόδρομο. Φυσικά δεν τους πίστεψα. Το σοκ ήταν πολύ μεγάλο. Όμως έμεινα πιστή στα πιστεύω μου και υπερασπίστηκα όσο μπορούσα τον άνδρα μου. Πάλεψα για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια του συζύγου μου, αλλά και των άλλων ανθρώπων. Με όλα αυτά που βλέπω να συμβαίνουν γύρω μου δεν σας κρύβω ότι προβληματίζομαι, πικραίνομαι, πονάω. Ο πόνος μου συνεχίζεται … 
Αξίζει να κοιτάμε το παρελθόν κυρία Μουστακλή; 
Λένε πως για να ατενίσουμε το μέλλον πρέπει να στηριχθούμε στους ώμους των προγόνων μας. Άρα πρέπει να δούμε τις πράξεις τους. Υπάρχουν οι γραπτοί και οι άγραφοι νόμοι. Θα μπορούσαν αν ήθελαν να βρουν κάποιο τρόπο να ζητήσουν συγγνώμη.
Όσο ζούσε ο Σπύρος Μουστακλής ήταν για όλους αυτούς τους αίτιους και τους υπαίτιους ένα «καρφί». Περίμεναν τον θάνατό του; Άλλωστε ο Σπύρος μιλούσε με τη σιωπή του, έτσι δεν είναι;
Ο Σπύρος με κινήσεις και κάποιες ασυντόνιστες λέξεις μπορούσε να περιγράψει τι είχε υποστεί. Μάλιστα, ο χαράκτης Τάσσος φιλοτέχνησε το πορτρέτο του με στολή και οπλισμό στρατιώτη με φωτοστέφανο χωρίς να τον έχει δει ποτέ, μόνο και μόνο απ “όσα διάβαζε και άκουγε. Ο Σπύρος Μουστακλής πρέπει να σας πω ότι πίστευε και αγαπούσε πολύ τους νέους και ήλπιζε σε αυτούς, περίμενε πολλά από αυτούς. Ήταν ένας δημοκράτης αξιωματικός που πάσχιζε για την ελευθερία, για τον άνθρωπο. Κατά την περίοδο της δικτατορίας υπήρξαν και άλλοι που ταλαιπωρήθηκαν, που υπέστησαν βασανιστήρια. Ο αείμνηστος Λεντάκης, ο Μίκης Θεοδωράκης που με τα τραγούδια του κρατά νωπές τις μνήμες από τα βασανιστήρια στο ΕΑΤ-ΕΣΑ και άλλοι συνάδελφοι του Σπύρου, όπως ο Μήνης, ο Παπάς, ο Βαρδάνης … Ο Σπύρος ήταν το τραγικότερο θύμα αυτής της θηριωδίας. Αυτό που συνέβη στον Σπύρο ήταν προμελετημένο. Έγινε τόσο γρήγορα και είχαν τελειώσει μαζί του σχεδόν από την πρώτη στιγμή. Έξι και επτά άνθρωποι χτυπούσαν λυσσαλέα το κορμί του μπροστά στα μάτια των διοικητών Χατζηζήση και Σπανού. - 
Ελπίσατε ποτέ σε ένα θαύμα;
Θα μπορούσαμε να είχαμε αποτελέσματα αν τον βρίσκαμε νωρίτερα, από τις πρώτες ώρες που συνέβη το περιστατικό. Όμως μετά από τρεις και τέσσερις μήνες που προσπαθήσαμε δεν μπορέσαμε να κάνουμε κάτι. Πήγαμε παντού, αλλά η απάντηση ήταν ίδια: «Η βλάβη ήταν πολύ μεγάλη». «Η λύπη είναι εκείνου που του λείπει», όπως έλεγε και ο παππούς μου, και είχε απόλυτο δίκιο. Τα μνημόσυνα δεν φέρνουν πίσω τους αγαπημένους μας και ούτε αποκαθιστούν την ψυχική οδύνη μας. Εμείς δεν περιμένουμε τίποτε από κανέναν. Πολλοί μου λένε ότι όλο πίσω βλέπω. Αλλά εγώ έχω σταματήσει σε εκείνη την εποχή και δεν βλέπω κάποια χαραμάδα από φως για να προχωρήσω μπροστά. 
«Ήταν ένας δημοκρατικός αξιωματικός» 
Ο Μιχάλης Βαρδάνης, αντιστράτηγος ε.α. που βασανίστηκε επίσης από το ΕΑΤ-ΕΣΑ γράφει για τον Σπύρο Μουστακλή: «Τον πρωτοσυνάντησα στην Κύπρο, Ιούνιο του 1965, σε στρατόπεδο της Αμμοχώστου, ταγματάρχης διοικητής τάγματος και εγώ υπίλαρχος. Είχε προηγηθεί η φήμη του ως κεντρώου, δημοκρατικού αξιωματικού με πολεμικές περγαμηνές στον ΕΔΕΣ, στον εμφύλιο, στην Κορέα. Για την τρίτη περίπτωση (Κορέα) αισθανόταν άβολα, το δικαιολογούσε όμως. Ότι συμμετείχε στο εκστρατευτικό σώμα, γιατί είχε συγκροτηθεί επί ημερών κυβέρνησης Πλαστήρα και το παραλλήλιζε με το αντίστοιχο του 1919 στην Ουκρανία που απαρτίστηκε από βενιζελικούς αξιωματικούς. Ήμασταν εθελοντές στην Κύπρο από το 1964, αλλά ο Ιούνιος του ’65 μύριζε κινδύνους ανωμαλίας. Ο παλιός αντάρτης οσφραινόταν περισσότερο τον κίνδυνο που ερχόταν. Τον είδα ανήσυχο με τις αθρόες αφίξεις αξιωματικών γνωστών για τις ακροδεξιές τοποθετήσεις τους και προσκείμενων στις τότε βασιλικές ίντριγκες. . Δεν έκαναν τίποτε άλλο, παρά να παρακολουθούν τους δημοκρατικούς αξιωματικούς και να ετοιμάζουν λίστες υπογραφών».  

TVXS



Τρίτη, Απριλίου 11, 2017

«Τρεις σφαίρες για τον Ρούντι Ντούτσκε»


11 Απρίλη του 1968, Δυτικό Βερολίνο, μια απόπειρα δολοφονίας, ένα γιγαντιαίο λαϊκό κίνημα

Δυτικό Βερολίνο, 11 Απριλίου του 1968. Μεγάλη Πέμπτη του Καθολικού Πάσχα. Ένας 28χρονος ποδηλάτης ψάχνει φαρμακείο γιατί το παιδί του είναι άρρωστο. Ξέρει πως υπάρχει ένα κοντά στα γραφεία της Σοσιαλιστικής Ένωσης Γερμανών Φοιτητών, της οποίας είναι μέλος.
5-bild
Σταματάει και κατεβαίνει από το ποδήλατό του. Εκείνη την στιγμή τον πλησιάζει ένας άγνωστος. «Είστε ο Ρούντι Ντούτσκε;» ρωτάει τον νεαρό. «Μάλιστα» απαντάει ανυποψίαστος εκείνος. Τότε ο άγνωστος βγάζει ένα πιστόλι και τον πυροβολεί τρεις φορές. Ήταν η στιγμή η οποία θα αποτελούσε την αφορμή για να ξεδιπλωθεί ένα γιγαντιαίο φοιτητικό κίνημα το οποίο, σύμφωνα με κάποιες αναλύσεις, οδήγησε στην εξέγερση του Μάη του ’68 στην Γαλλία.
Διότι ο νεαρός ποδηλάτης δεν ήταν τυχαίος περαστικός. Ήταν μια εξέχουσα μορφή της γερμανικής και ευρωπαϊκής, εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, ένας θρύλος του φοιτητικού κινήματος, πριν ακόμη αυτήν την απόπειρα δολοφονίας. Διότι ο  Ρούντι δεν πεθαίνει επιτόπου παρά την σοβαρότητα των τραυμάτων του, από δύο σφαίρες στο κεφάλι και μία στο στήθος. Αυτό θα συνέβαινε μερικά χρόνια αργότερα, εξαιτίας τους όμως. Προς το παρόν, απανωτές εγχειρήσεις στο κεφάλι τον κρατούν στην ζωή, παρά και ενάντια σε κάθε πιθανότητα.
Θύτης ήταν ένας ελαιοχρωματιστής, ο Γιόζεφ Μπάχμαν, πάνω στον οποίο βρέθηκε μια φωτογραφία του Ρούντι και ένα φύλλο της ακροδεξιάς «Εθνικής Εφημερίδας», γεγονός το οποίο παρέπεμπε σε καθαρά πολιτικό μοτίβο για την απόπειρα. Άλλωστε, ο επίδοξος δολοφόνος ξεκαθάρισε εξαρχής πως «δεν αντέχω τους κομμουνιστές», προσθέτοντας ότι «εμπνεύστηκε» για την πράξη του από την δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ στις ΗΠΑ, λίγες μέρες πριν.
Ο Ρούντι έπεσε αιμόφυρτος στο πεζοδρόμιο στις τέσσερις και μισή το απόγευμα. Μερικές ώρες αργότερα, περίπου 5.000 φοιτητές διαδηλώνουν έξω από την εφημερίδα «BILD» του εκδοτικού συγκροτήματος Springer, διότι την θεωρούν ηθικό αυτουργό της απόπειρας και φωνάζοντας το σύνθημα:«Και η BILD πυροβόλησε μαζί». Η αλήθεια είναι, ότι λίγες μέρες πριν την απόπειρα, η εφημερίδα καλούσε την κυβέρνηση να «δαμάσει» τους ηγέτες των «ταραχοποιών». Οι φοιτητές εφορμούν στο κτίριο του συγκροτήματος Springer, ενώ μερικά αυτοκίνητα διανομής παραδίδονται στις φλόγες.
Ακριβώς σαν φλόγα σε ξερόκλαδα, οι διαδηλώσεις διαμαρτυρίας απλώνονται μέσα σε μερικές ώρες σε 50 πόλεις της Γερμανίαςμε την συμμετοχή φοιτητών, πανεπιστημιακών, διανοούμενων και εργαζόμενων. Ήταν προφανές, ότι η απόπειρα δολοφονίας ήταν η αφορμή για να εκφραστεί η συσσωρευμένη αγανάκτηση της νεολαίας και της εργατικής τάξης ενάντια σε ένα όλο και πιο άγριο εκμεταλλευτικό σύστημα. Ο κόσμος βγαίνει μαζικά στον δρόμο και τις επόμενες μέρες, ακόμη και την Κυριακή του Πάσχα, στις γνωστές και ως πασχαλινές πορείες ειρήνης.
Η γερμανική αστυνομία, γνωστή για την σκληρότητά της, χτύπησε παντού με ιδιαίτερη αγριότητα τις διαδηλώσεις. Εξαίρεση, σύμφωνα με παλαιότερο αφιέρωμα της Deutsche Welle η Κολωνία, το Έσεν και το Ντόρτμουντ. Στις πόλεις αυτές είχαν λάβει μέρος στις διαδηλώσεις εργαζόμενοι και ιερείς.
Το αίμα ρέει άφθονο. Δύο νεκροί διαδηλωτές και τουλάχιστον 400 τραυματίες εξαγριώνουν ακόμη περισσότερο τις λαϊκές διαθέσεις. Ούτε η πρωτοφανής, για τα μεταπολεμικά χρονικά της χώρας, κινητοποίηση 21.000 αστυνομικών καταφέρνει να τις καταστείλει. Ο γνωστός τραγουδοποιός Βολφ Μπίρμαν, φίλος του Ρούντι, γράφει το περίφημο τραγούδι «Τρεις σφαίρες για τον Ρούντι Ντούτσκε».
Ένα μήνα μετά την απόπειρα, στις 11 Μαΐου του 1968, έγινε πορεία προς τη Βόννη από έξι διαφορετικά σημεία της Γερμανίας, με την συμμετοχή 80.000 διαδηλωτών. Ανάμεσά τους 200 καθηγητές πανεπιστημίου, 100 επιζώντες από ναζιστικά στρατόπεδα και οι ιερείς Χάινριχ Βέρνερ και Βάλτερ Μπρεμ – από την Κολωνία και το Ντόρτμουντ – ως εκπρόσωποι των 2743 ιερέων που κάλεσαν με επιστολή τους βουλευτές να μην ψηφίσουν τους νόμους εκτάκτου ανάγκης και τα συνδικάτα να προστατεύσουν τα δικαιώματα των εργαζομένων και των πολιτών.
Οι νόμοι «εκτάκτου ανάγκης», υπέρ των οποίων τάσσονταν ανοιχτά το εκδοτικό συγκρότημα Springer, γεγονός το οποίο το κατέστησε σύμβολο μίσους για τους διαδηλωτές, προέβλεπαν περιορισμό των πολιτικών και αστικών ελευθεριών σε περιπτώσεις «εκτάκτου ανάγκης» όπως π.χ. την παρέμβαση των ενόπλων δυνάμεων εναντίον «εσωτερικών εξεγέρσεων» ή και των νατοϊκών δυνάμεων που στάθμευαν στη Γερμανία. Να σημειωθεί ότι προωθούνταν πριν από την απόπειρα κατά του Ρούντι.

Στιγμές από την ζωή του

Ο Ρούντι Ντούτσκε, τέταρτος γιος ενός ταχυδρόμου, γεννήθηκε το 1940 και μεγάλωσε στην μεταπολεμική Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας. Εντάσσεται στον ευαγγελικό όμιλο του Λούκενβαλ ο οποίος είχε θρησκευτικο-σοσιαλιστική κατεύθυνση. Το 1956 γίνεται μέλος της «Ελεύθερης Γερμανικής Νεολαίας»όπως ήταν η επίσημη ονομασία της κομμουνιστικής νεολαίας στην ΓΛΔ.
Τα γεγονότα της Ουγγαρίας την ίδια χρονιά λειτουργούν καταλυτικά στην πολιτική του σκέψη. Εντάσσεται στο κόμμα του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού, το οποίο διατηρεί αποστάσεις από την πολιτική της ΕΣΣΔ αλλά και των ΗΠΑ. Αρχίζει να ασκεί κριτική εναντίον του κυβερνητικού Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος. Το 1957 τάσσεται ανοιχτά κατά της «στρατιωτικοποίησης» της ΓΛΔ και υπέρ της ελεύθερης μετακίνησης, ενώ αρνείται να υπηρετήσει στον στρατό, αν και δεν ήταν υποχρεωτική η θητεία.
Αρχίζει να εργάζεται σαν προπονητής του δέκαθλου, αλλά και να επισκέπτεται το Δυτικό Βερολίνο, στο οποίο τελικά και παραμένει το 1961, λίγο πριν την κατασκευή του Τείχους. Εκεί δουλεύει σαν αθλητικός συντάκτης και παράλληλα σπουδάζει κοινωνιολογία, φιλοσοφία, ιστορία και εθνολογία στο ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου.
Αρχικά επηρεάζεται από τον Χάιντεγκερ και τον Σαρτρ, αργότερα τον ελκύει ο μαρξισμός και η μελέτη του εργατικού κινήματος. Διαβάζει Μαρξ, Λούκατς, Μπλοχ, Αντόρνο, Χόρκχάιμερ, Μάρκουζε. Επηρεάζεται από την σκέψη της Αμερικανίδας φοιτήτριας θεολογίας, Γκρέτχεν Κλοτς, με την οποία θα παντρευτεί. Από τον «χριστιανικό» σοσιαλισμό θα περάσει ολοκληρωτικά στον μαρξισμό, υπερασπιζόμενος πάντα το δικαίωμα στην ατομική ελεύθερη έκφραση.
Εξαρχής ο Ρούντι συνέδεσε την θεωρία με την πράξη. Εξέδιδε το αριστερό περιοδικό «Anschlag», ενώ το 1962 οργανώνει πολιτική ομάδα την οποία συνδέει με την «Καταστασιακή Διεθνή».
Το 1965 ο Ρούντι και η ομάδα του εντάσσονται στην  Σοσιαλιστική Ένωση Γερμανών Φοιτητών και την ίδια χρονιά γίνεται μέλος του καθοδηγητικού της συμβουλίου. Το 1966 είναι χρονιά έντονης πολιτικής δράσης, με οργάνωση διαδηλώσεων ενάντια στις αντιδραστικές μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση, στην «έκτακτη» νομοθεσία και τον πόλεμο του Βιετνάμ.
Στις 2 Ιουνίου του 1967 η αστυνομία πυροβολεί εναντίον διαδηλωτών τραυματίζοντας τον φοιτητή, Μπένο Ονεζοργκ. Ο Ρούντι και η οργάνωσή του διοργανώνουν καθιστική διαμαρτυρία απαιτώντας από τις αρχές να φτάσουν την έρευνα για τους πυροβολισμούς μέχρι το τέλος. Μεγάλες εφημερίδες τάσσονται κατά των φοιτητών που διαμαρτύρονται, ενώ αλληλέγγυους βρίσκουν μόνο μερικούς πανεπιστημιακούς. Ο Ονεζοργκ πεθαίνει από τα τραύματά του και μετά την κηδεία οργανώνεται στο Ανόβερο ένα συνέδριο με θέμα «Πανεπιστημιακές σχολές και Δημοκρατία», το οποίο αποτέλεσε τομή για την γερμανική Αριστερά, αφού ο Χάμπερμας κατηγορεί τον Ντούτσκε ότι προκάλεσε την αστυνομική βία, χαρακτηρίζοντάς τον «αριστερό φασίστα».
Η δράση του Ρούντι στο εργατικό και φοιτητικό κίνημα τον στοχοποιεί από τον συστημικό Τύπο, ο οποίος τον κατηγορεί για το «άθλιο παρουσιαστικό», «μαρξιστική αργκό», ακόμη και για την προέλευσή του από την ΓΛΔ. Σε φιλοαμερικανικές διαδηλώσεις τον Φλεβάρη του 1968 στο Δυτικό Βερολίνο, οι μετέχοντες κρατούνπλακάτ που χαρακτηρίζουν τον Ρούντι «Εχθρό του λαού Νο1», ενώ χτυπούν φοιτητές που τους νομίζουν για τον Ντούτσκε. Μετά την δολοφονική απόπειρα ξεκίνησε μια μακρά διαδικασία αποκατάστασης της υγείας του σε διάφορες χώρες.
Από το 1970 άρχισε να διδάσκει κοινωνιολογία στην Δανία όπου και πέθανε το 1979, στο μπάνιο κατά τη διάρκεια μιας επιληπτικής κρίσης, η οποία προκλήθηκε από τα παλιά τραύματα της απόπειρας.
Για την ιστορία να πούμε ότι ο Μπάχμαν καταδικάστηκε σε επτά χρόνια φυλάκιση. Ο Ντούτσκε διατηρούσε επαφές μαζί του δηλώνοντας ότι δεν έχει τίποτα προσωπικό μαζί του και προσπαθώντας να τον πολιτικοποιήσει με τις ιδέες του σοσιαλισμού. Ωστόσο, το 1970 ο Μάχμαν αυτοκτόνησε στο κελί του. Ο Ρούντι έγραψε ότι «η πάλη για την απελευθέρωση μόλις ξεκίνησε. Κρίμα που ο Μπάχμαν δεν θα μπορέσει να συμμετάσχει σε αυτήν»
http://www.toperiodiko.gr/%CF%84%CF%81%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CF%83%CF%86%CE%B1%CE%AF%CF%81%CE%B5%CF%82-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CF%81%CE%BF%CF%8D%CE%BD%CF%84%CE%B9-%CE%BD%CF%84%CE%BF%CF%8D%CF%84%CF%83%CE%BA/#.WOy7HdSLSPS

Τρίτη, Μαρτίου 14, 2017

I STRADIOTI οι επιλεκτοι Ελληνες Αρβανιτες κομαντο

Αποτέλεσμα εικόνας για stradioti
Στα τέλη του 15ου αιώνα, η Βενετία θαυμάζοντας τη δράση και την αποτελεσματικότητα των ελληνικών έφιππων στρατιωτικών σωμάτων, των λεγόμενων Stradioti, κατά των Τούρκων στην Πελοπόννησο, αποφασίζει να τους στρατολογήσει ως μισθοφόρους και να τους χρησιμοποιήσει στην Ιταλία. Αμέσως ομάδες εκατοντάδων Stradioti καταφθάνουν στη λιμνοθάλασσα της Βενετίας και τίθενται στην υπηρεσία του Δόγη.
Οι Stradioti όμως αποτελούν ένα παράξενο για τα ήθη και τα στρατιωτικά δεδομένα της Δύσης ένοπλο σώμα. Αυτό έγινε σύντομα αντιληπτό από τους Βενετούς. Μετά από το 1482 στη Βενετία φθάνει σώμα 540 Stradioti με επικεφαλής, "Capo" από τη λέξη Καπετάνιος, τον γόνο μιας εκ των πιο σημαντικών αρβανίτικων οικογενειών της Αργολίδας, τον Πέτρο Μπουζίκη. Οι Βενετοί συναθροίζονται στους κύριους δρόμους της πόλης και θαυμάζουν τους ιππείς από την Ελλάδα, οι οποίοι παρελαύνουν με τον οπλισμό τους, τις μακριές λόγχες, τις κυρτές μαχαίρες, τα ρόπαλα, τους βαμβακερούς θώρακες και τους χαρακτηριστικούς υψηλούς πίλους τους. Ο Δόγης, ο κυβερνήτης της Βενετίας, τους υποδέχεται και χαιρετά τον αρχηγό τους.
Την επόμενη ημέρα ο Δόγης τους διαμηνύει ότι θα πρέπει να αναχωρήσουν για την Πάδοβα και τότε έκπληκτος συναντά την άρνηση τους .... Οι λόγοι της άρνησης των εκπλήσσουν! Οι 540 Stradioti αισθάνονται προσβεβλημένοι και θιγμένοι από τον Δόγη γιατί χαιρέτησε μόνο τον αρχηγό τους ... Αυτοί όμως, Αρβανίτες οι περισσότεροι, είναι ίσοι μεταξύ τους και απαιτούν από τον Δόγη να τους χαιρετήσει έναν έναν. Ο Δόγης δέχεται την περίεργη απαίτηση τους και οι Stradioti αναχωρούν για την Πάδοβα όπου και διαπρέπουν!
Αντίστοιχα περίεργος ήταν και ο τρόπος με τον οποίο οι Stradioti απαιτούσαν να πληρώνονται ... Μπορεί να ήταν ίσοι αλλά όχι ίδιοι σε ανδρεία! Έτσι απαίτησαν να πληρώνονται όχι με την ίδια αμοιβή ο καθένας τους αλλά ανάλογα με το πόσους ζωντανούς αιχμαλώτους και πόσα κεφάλια νεκρών εχθρών θα συγκέντρωνε ο καθένας τους.
Η δράση των Stradioti αποτελεί πραγματική εποποιία! Σε σειρά μαχών κερδίζουν ιταλικά ένοπλα σώματα, το γαλλικό ιππικό και το ελβετικό πεζικό κερδίζοντας την εκτίμηση τόσο των Βενετών όσο και των εχθρών τους. Τους θαυμάσουν για τη γενναιότητα τους, την αντοχή τους στην πείνα και τη δίψα και την τακτική τους. Οι Γάλλοι ιδρύουν αντίστοιχο σώμα τους estradiots ενώ αργότερα προσλαμβάνουν και οι ίδιοι τους Stradioti κατά των Άγγλων. Κάποιοι μάλιστα εκ των αρχηγών τους, όπως ο Μερκούριος Μπούας, γίνονται θρύλοι στην Ιταλία.
Τα κατορθώματα τους αποτελούν ένα από τα πιο σπουδαία κεφάλαια της ελληνικής πολεμικής ιστορίας, λαμβάνουν χώρα στο μετά την Άλωση ιστορικό μεταίχμιο του ελληνισμού και μας είναι άγνωστα.
Φωτογραφία του Ioannis Stamatiou.
πηγη
https://www.facebook.com/ioannis.stamatiou.7/posts/10211541772116516
Βικι
https://el.wikipedia.org/wiki/Stratioti

Τρίτη, Νοεμβρίου 15, 2016

ΛΗΛΑΝΤΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ


Αλέξανδρου Καλέμη


Περνώντας σταδιακά στην Ιστορική Περίοδο και στην Κλασσική Εποχή, θα πρέπει να επισημάνουμε πως η Εύβοια δεν υπήρξε μόνο πρωτοπόρος στην πολιτισμική φωτοδότηση της Ευρώπης, αλλά και στις ραγδαίες κοινωνικοπολιτικές αλλαγές, που συνόδευσαν την πολιτιστική  ανάπτυξη του8ου και 7ου αι. π.Χ.  Οι κοινωνίες ανακάλυπταν σιγά-σιγά τα πολιτικά συστήματα και τους ιδανικότερους τρόπους για να διοικηθούν και να οργανωθούν. Οι αριστοκράτες διαδέχονται τους βασιλείς για να δώσουν τη σκυτάλη αργότερα στους τυράννους και εν συνεχεία σε πιο οργανωμένα πολιτικά συστήματα.
Οι αλλαγές όμως στον πολιτικό τομέα, λειτούργησαν ενίοτε σε βάρος της πολιτιστικής και οικονομικής ανάπτυξης, λόγω της ανώμαλης συνήθως μετάβασης από το ένα σύστημα στο άλλο. Οι αλλαγές αυτές σπάνια εξελίσσονταν σε κλίμα ηρεμίας. Αντίθετα οι κοινωνικές αναστατώσεις, γίνονταν αφορμή συγκρούσεων μεταξύ πόλεων με διαφορετικά πολιτικά συστήματα. Ας μην ξεχνάμε πως αυτή ήταν η κυριότερη αιτία των περισσότερων πολέμων κατά την κλασσική αρχαιότητα στην Ελλάδα με κυριότερο παράδειγμα τονΠελοποννησιακό Πόλεμο, κατά τον οποίο η Δημοκρατία της Αθήνας και των συμμάχων της αντιμετώπισε την ολιγαρχία της Σπάρτης και των συμμάχων της επίσης.
Χαλκίδα (πάνω) και Ερέτρια (κάτω). Οι δύο πανέμορφες ευβοϊκές πόλεις σε μικρή απόσταση μεταξύ τους για τα σημερινά δεδομένα, προσελκύουν δίκαια το παγκόσμιο τουριστικό ενδιαφέρον. Αρχαιότερες κοιτίδες του ευρωπαϊκού πολιτισμού, μέσω των αποικιών τους, αλλά και πρωτοπόρες στις πολιτικοκοινωνικές διαμάχες με τον πολυετή μεταξύ τους Ληλάντιο Πόλεμο.
Ως πρόδρομος του Πελοποννησιακού Πολέμου, που αναστάτωσε τις ελληνικές πόλεις κατά το δεύτερο μισό του 5ου αι. π.Χ., μπορεί να χαρακτηριστεί ο Ληλάντιος Πόλεμος, μεταξύ Ερέτριας και Χαλκίδας, που για πρώτη φορά έφερε γενική πολεμική αναστάτωση στον ελληνικό χώρο  κατά τον 8ο και 7ο αι. π.Χ.      
Ο Ληλάντιος ή Ληλαντικός Πόλεμος, μεταξύ Χαλκίδος και Ερέτριας, ήταν  μία μακρόχρονη εμφύλια διαμάχη των δύο σημαντικότερων πόλεων τηςΕύβοιας. Η σύγκρουση αυτή, όπως ήταν φυσικό, φρέναρε τους ρυθμούς πολιτισμικής ανάπτυξης στην Εύβοια και υπήρξε αφετηρία μιας εποχής γενικότερων αναταραχών και συγκρούσεων μεταξύ των ευβοϊκών πόλεων.


Το φυσικά προικισμένο Ληλάντιο πεδίο, υπήρξε το μήλο της έριδος μεταξύ Χαλκίδας και Ερέτριας και η επιφανειακή αφορμή του Ληλαντίου Πολέμου. Οι βαθύτεροι λόγοι όμως σχετίζονταν άμεσα με τις πολιτικοοικονομικές διαφορές των δύο πόλεων και κατ΄ επέκταση των εντός και εκτός Ευβοίας συμμάχων τους. 
Ο Ληλάντιος Πόλεμος ξεκίνησε περί τα τέλη του 8ου αι. π.Χ. και κράτησε σχεδόν μέχρι τα τέλη του 7ου αι. π.Χ. (κατά τον ερευνητή Bradeenτοποθετείται μεταξύ 720 και 660 π.Χ.). Θα πρέπει εδώ να εξηγήσουμε πως, κατά το μεγάλο αυτό χρονικό διάστημα, υπήρχαν πολλές αναμετρήσεις μεταξύ των αντιπάλων, που επαναλαμβάνονταν με ενδιάμεσα διαλείμματα. 
Τα επιφανειακά αίτια αυτού του πολέμου ήταν η διεκδίκηση της πολύ εύφορης πεδιάδας, που διατρέχει ο ποταμός Λήλας (Ληλάντιο πεδίο). Τα βαθύτερα όμως αίτια της σύγκρουσης έχουν σχέση με τα γενικότερα οικονομικά συμφέροντα και τις πολιτικές διαφορές, τόσο των δύο αντιπάλων, όσο και των συμμάχων τους. Ο τελευταίος ισχυρισμός προκύπτει και από τη διαπίστωση τουΘουκυδίδη, ο οποίος αναφέρει πως, ενώ όλοι οι πόλεμοι για την απόκτηση εδαφών γίνονταν αποκλειστικά και μόνο ανάμεσα στους διεκδικητές, χωρίς συμμάχους, ο Ληλάντιος πόλεμος έγινε κατ΄ εξαίρεση με συμμάχους. 
Κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου τόσο στη Χαλκίδα όσο και στηνΕρέτρια (και κατ΄ επέκταση σε ολόκληρη την Εύβοια) έγιναν αρκετές κοινωνικοπολιτικές αλλαγές. Η εξουσία των μέχρι τότε παντοδύναμων αριστοκρατών (ιπποβότες κτλ), αρχίζει να =κλονίζεται και σιγά-σιγά να προβάλει στην Εύβοια μια καινούρια κοινωνική δύναμη, ο Δήμος. 
Ο Ληλάντιος Πόλεμος έχει απασχολήσει τους διεθνείς επιστημονικούς κύκλους, θεωρούμενος από τα σημαντικότερα γεγονότα της παγκόσμιας ανθρώπινης ιστορίας. Η Ερέτρια και η Χαλκίδα έχουν γίνει αντικείμενο πολλών μελετών και καταγεγραμμένων ερευνών σε διεθνές επίπεδο.
Ο πόλεμος του Ληλαντίου διαμόρφωσε δύο αντίπαλες ομάδες ελληνικών πόλεων. Στη μία ομάδα, που τάχθηκε στο πλευρό της Χαλκίδαςπεριλαμβάνονταν η Σάμος, η Σπάρτη, η Κόρινθος, η Αθήνα, οι Ερυθρές, ηΆνδρος και η Πάρος. Η άλλη ομάδα, που συνεργαζόταν με την Ερέτρια, περιελάμβανε τις πόλεις ΜίλητοΧίοΜέγαραΆργος και Αίγινα.


Στη σύγκρουση των ιππικών δυνάμεων της Χαλκίδας και της Ερέτριας, από την οποία κρίθηκε και το τέλος του Ληλαντικού πολέμου, διακρίθηκε οΘεσσαλός σύμμαχος των Χαλκιδέων Κλεόμαχος από τα Φάρσαλα. Προς τιμή του Κλεόμαχου, που βρήκε ηρωικό θάνατο στο πεδίο της μάχης, οι Χαλκιδείς ανέγειραν κοντά στο λιμάνι, μεγαλόπρεπο μνημείο, το οποίο κατά τονΠλούταρχο σωζόταν 8 αιώνες αργότερα στην πόλη της Χαλκίδας. 
Λόγω της επικράτησής τους στο Ληλαντικό Πόλεμο οι Χαλκιδείς απόκτησαν φήμη σε ολόκληρο τον Ελλαδικό χώρο. Έτσι είναι γνωστή μέχρι σήμερα η παράδοση σύμφωνα με την οποία, όταν οι κάτοικοι του Αιγίου, μετά από κάποια ασήμαντη νίκη τους επί των Αιτωλών, υπέβαλαν στο Μαντείο την ερώτηση,ΑΝ είναι οι καλύτεροι των Ελλήνων, έλαβαν την απάντηση ότι οι άριστοι είναι: «Γαίης μεν πάσης το Πελασγικόν Άργος άμεινον, ίππον Θεσσαλικόν, Λακεδαιμονίαν δε γυναίκα, άνδρας θ΄οι πίνουσιν ύδωρ ιερής Αρεθούσης…» (Στράβων: Γεωγραφικά c.449).


Η περίφημη Αρέθουσα της Χαλκίδας. Η θρυλική πηγή της ήταν γνωστή σ΄ ολόκληρο τον αρχαίο κόσμο. Σε αυτή αναφέρθηκε και ο χρησμός του Μαντείου για να υποδηλώσει την ασύγκριτη γενναιότητα των Χαλκιδέων, σύμφωνα με τον Στράβωνα. 
 Τελειώνοντας την αναφορά στον Ληλάντιο Πόλεμο, κρίνω σκόπιμο να αναφέρω και την αντίθετη άποψη του μελετητή της ερετριακής κεραμικής του7ου π.Χ. αι., J. Boardman, ο οποίος ισχυρίζεται πως επί της ουσίας, νικήτρια του Ληλάντιου Πολέμου ήταν η Ερέτρια.  

ο περιεχόμενο του site αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία των Ευβοϊκών Εκδόσεων Κίνητρο, των διάφορων συντακτών των κειμένων και των κατόχων των φωτογραφιών. Οποιαδήποτε πληροφορία (κείμενο,ΕΙΚΌΝΕΣ) περιέχεται στο site μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προσωπική, μη εμπορική χρήση. Είναι παράνομη η αντιγραφή, αναπαραγωγή, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, μέρους ή του συνόλου των περιεχομένων του site χωρίς την προηγούμενη έγγραφη συγκατάθεση των Ευβοϊκών Εκδόσεων Κίνητρο.

http://taxidievia.blogspot.gr/2016/11/20.html